Bergsport Vereniging Klein-Brabant

Afvaart van de Verzasca, Tessin, Zwitserland: 4 juni 2003
We hadden al enkele opwarmertjes in Italië achter de rug toen Bruno voorstelde om de Verzasca in het Zwitserse Tessin te gaan varen (zie kaartje). De Verzasca behoort tot de mooiste en bekendste wildwaterrivieren in Tessin,

en zelfs voor niet-paddelaars loont een uitstapje naar deze vallei zich omwille van de kleurrijke, grillig uitgeschuurde rotsformaties in het heldergroene water (fig. 1). De rivier is echter bijzonder verraderlijk omwille van de sterke stroming tussen en onder de talrijke rotsblokken waardoor menig nietsvermoedende toerist hier al het leven liet. In de hele vallei is het dan ook vergeven van waarschuwende affiches in allerlei talen (fig. 3), die de onwetende toerist ten strengste afraden om zich in de rivier of op de gladde rotsen te begeven, ook al ziet het er bijzonder aanlokkelijk uit om te gaan zonnebaden. Naast deze afschrikborden krijgen we tijdens het omhoog rijden in de vallei al enkele indrukwekkende passages van de rivier te zien. Door de lage waterstand lijkt de rivier nog sterker verblokt. We kijken elkaar af en toe veelzeggend aan, slikken eens goed en hopen dat het stuk dat Bruno voor ons op het programma heeft gezet minder extreem is. Was het wel een goed idee om deze sportieve uitdaging aan te gaan voor de vlagactie van BVKB? Net op het moment dat we vanop een brug een passage zien waarvan we beiden denken 'Oh nee, dat gaan we toch niet varen, hé!', parkeert Bruno de auto aan de kant. Al stelt hij ons gerust door net stroomafwaarts van deze niet-bevaarbare passage te vertrekken, toch blijven we met een onrustig gevoel zitten. Sterk verblokt, af en toe grote vervallen, veel sifons ? de beschrijvingen uit de vaargids spoken nog door ons hoofd als we vertrekken voor onze 4,5 km. Veel tijd om in te varen zit er niet in; meteen na de eerste bocht wacht al een cataract, Figuur 1: Grillige, door het water uitgesleten rotsformaties lokken veel nietsvermoedende toeristen naar het gevaarlijke water.

Figuur 1: Grillige, door het water uitgesleten rotsformaties lokken veel nietsvermoedende toeristen naar het gevaarlijke water.

waar we het onderste uit de kan mogen halen om in deze doolhof van rotsblokken de juiste lijn te varen. Bruno en Alberto (neen, niet Alberto uit Samson en Gert, maar wel onze grappige Italiaan) hebben de meeste ervaring en varen voorop (fig. 2), dan volgen Steven en ik, en Bart sluit de rij. Deze rivier staat geklasseerd als moeilijkheidsgraad 4 met passages van graad 5 (voor de niet-ingewijden: de schaal gaat van 1 tot 6). We moeten herhaaldelijk uitstappen om te gaan prospecteren. Is er kans op omgaan en in de problemen te geraken, dan staat er iemand met een werptouw klaar om te helpen. Vinden we de passage te gevaarlijk, dan dragen we de boten om. We willen niet het risico lopen om om te gaan en in een sifon onder een rots vast komen te zitten. Met onze korte wendbare bootjes mogen we dan wel makkelijk manoeuvreren tussen de stenen, we bekopen het echter iedere keer als we door een rappel moeten: door het geringe volume van onze boot worden we door het neervallende water vaak als een duikboot omlaag geduwd en terug achteruit gezogen naar de waterval. Voor ons betekent dit steevast paddelen als een gek om eruit te geraken. Onze armpjes zien af, vooral omdat de andere drie kayakkers in boten met veel meer volume varen en makkelijker boofen. Figuur 2: Bruno manoeuvreert zich door een zware passage.

Figuur 2: Bruno manoeuvreert zich door een zware passage.

Het is niet steeds makkelijk om je voorganger te zien, en onze tweekleurige paddels komen dan ook goed van pas. Rood blad omhoog betekent 'wachten of gevaar', geel blad omhoog betekent 'kom maar, alles OK'. Ik ben net een moeilijke passage voorbij, schiet een keerwater in om te kijken of Steven er zonder problemen door geraakt, als ik hem zie zwemmen. Ik kruip meteen uit mijn boot om te gaan helpen, maar hij heeft zijn boot al aan de kant tegen dat ik aankom. Zijn peddel zien we enkele meter verder loodrecht uit het water omhoog steken, geklemd tussen twee rotsen in het midden van de rivier, met het rode blad omhoog. Hij wiebelt lichtjes door de waterdruk. Bart, die als laatste vaart, vat dit sein correct op, maar begint zich toch wel zorgen te maken vermits de peddel zo lang omhoog blijft steken. Hij waagt het er uiteindelijk toch maar op en komt voorzichtig achter de bocht kijken. Zijn verontruste gezicht verandert in een brede smile met een blik vol genoegdoening als hij Steven ziet vissen achter zijn peddel, en hij vaart lachend voorbij. Tegen de tijd dat wij weer in onze boot zitten, zijn de anderen al een passage verder. We zien nog net de boot van Bart de bocht omgaan, en vermits teken wordt gedaan dat alles OK is, gaan we met een laatste krachtige peddelslag de rappel in de bocht tegemoet. Maar als Steven de rappel af komt, is het zijn beurt om Bart uit te lachen: hij is omgegaan en heeft uit schrik voor sifons zijn spatzeil meteen los getrokken zonder ook maar één poging te doen om te eskimoteren. Hij is veilig uit het water geraakt en zit beteuterd op een rots te kijken naar zijn boot die hij in een lichte sifon tussen twee stenen heeft geparkeerd. Gelukkig krijgen we de boot snel weer los. Veel kans om te genieten van het wondermooie water tussen de gladgeschuurde rotsblokken krijgen we niet. De cataracten volgen elkaar in snel tempo op en we zijn blij als we na 3,5 uur varen in de verte de uitstapplaats ontwaren. Maar voor we daar geraken moeten we nog door één lange passage van moeilijkheid 4+. De rivier versmalt en het water wordt krachtig door een lange goot van 50m gestuwd. Halverwege zit een groot gat waar je links voorbij moet en op het einde zit op de linkerkant een sifon die je absoluut moet vermijden. Na hun demonstratie van hoe het moet, gaan Bruno en Alberto klaar staan met het werptouw en is het onze beurt. Net voor de passage ligt het nog vol rotsblokken zodat het niet mogelijk is om snelheid te maken. Ik onderschat de kracht van het water een beetje en van zodra ik in de goot terecht kom, duwt het water me natuurlijk richting gat. Ik plons erin, verdwijn onder water, maar word gelukkig doorgespoeld. Ik kom in squirt weer boven en combineer dit ongewild met een rocksplat tegen de rotsen aan de zijkant van de goot. Ik krijg mijn boot gelukkig snel weer onder controle en leg de rest van de passage zonder problemen af. Steven maakt dezelfde fout, maar komt achterstevoren uit het gat en wordt richting sifon gestuwd. Gelukkig kan hij net voor de sifon zijn boot weer in de juiste richting draaien, en hoeft Alberto niet tussen te komen. Figuur 3: Gwendolyn (links) en Steven (rechts) ? onder een van de vele waarschuwingsborden in de vallei ? de Verzasca overwonnen.

Figuur 3: Gwendolyn (links) en Steven (rechts) ? onder een van de vele waarschuwingsborden in de vallei ? de Verzasca overwonnen.

Als Steven naast mij in het rustige keerwater achter de passage komt liggen, kijken we elkaar grijnzend aan: we hebben de Verzasca overwonnen (fig. 3)!

Gwendolyn

P.S. Wildwaterkayakken vereist een degelijke opleiding en veel oefening. Begin niet aan deze tocht zonder betrouwbaar materiaal en begeleiding.

Verklarende kayakterminologie

Boofen: met hoge snelheid een rappel afvaren zodat je voorbij de rappel met je boot plat op het water landt

Cataract: complexe waterversnelling met sterke stroming tussen veel rotsblokken

Eskimoteren: met de boot omslaan en doordraaien totdat je weer overeind komt

Gat: door een plots verval van het water ontstaat onmiddellijk erna een leegte gevolgd door een stopper (schuimkraag, breker) op de plaats waar het water weer omhoog komt. Hier blijf je als kayakker (of zwemmer) in hangen doordat de stopper gepaard gaat nogal wat keerzog (zie rappel). De kracht van het terugkerende water is groter dan die van het doorstromende water.

Keerwater: rustig water dat tegengesteld aan de algemene stroomrichting van de rivier stroomt, meestal achter grote rotsblokken

Passage: moeilijk gedeelte van een rivier (een rivier bestaat meestal uit een afwisseling van passages en rustigere stukken water)

Rappel (keerzog): verval waarbij het water niet doorstroomt maar krachtig teruggezogen wordt, zodat het oneindig blijft recirculeren. Slechts een klein deel spoelt diep onderdoor en stroomt dan verder. Drijvende objecten die in de rappel terecht komen blijven er in hangen. Veel kunstmatige barrages in België hebben een gevaarlijke rappel.

Rocksplat: de boot verticaal tegen een rots parkeren door achterwaartse squirt

Sifon: water dat met kracht onder of tegen uitgeholde rotsen stroomt. Sifons zijn vaak verstopt met takken en allerlei afval en de waterdruk is erg hoog, zodat je het risico loopt hierin geklemd te raken.

Squirt (sterndip, soleil): de boot achterwaarts verticaal zetten. De achterkant wordt ondergeduwd door de stroming en de boot komt verticaal te staan.

Verval: verschil in hoogte van de waterspiegel tussen twee plaatsen (bv. water dat over een steen spoelt)

Meer info ?
beschrijving van de Verzasca in het Frans
beschrijving van de Verzasca in het Duits, met enkele spectaculaire foto's
officiële webstek van de toeristische dienst van Tessin (Zwitserland)

September

Woensdag 8
Info vergadering vrijwilligers wereldbeker

Zondag 19
Dagwandeling

Vrijdag 24
Flanders worldcup Puurs

Zaterdag 25
Flanders worldcup Puurs

Oktober

Zondag 24
Halve dagwandeling

November

Zaterdag 20
Wandelweekend Oostkamp

Zondag 21
Wandelweekend Oostkamp

December

Vrijdag 17
Mechelen in den donker

Zondag 26
2de kerstdagwandeling

Januari

Februari

Maart

April

Mei

Juni

Juli

Augustus

Info@BVKB.be